Zdrowie

Witamina D. Ile znaczy za dużo?

witamina-D

Nasz organizm potrzebuje witamin, żeby prawidłowo funkcjonować. Większość niezbędnych dla nas mikroelementów spożywamy z żywnością (zakładając, że nasza dieta jest zbilansowana). Jest jednak witamina, którą w określonych porach roku musimy suplementować. To witamina D nazywana czasami słoneczną witaminą. W jakich dawkach powinniśmy ją przyjmować i jakie są skutki przedawkowania?

Witamina D – dlaczego jest tak ważna

Słoneczną witaminę moglibyśmy określić mianem „cudownej”. Jej odpowiednie stężenie we krwi zapewnia nam zdrowe kości, prawidłowo funkcjonujący układ nerwowy, chroni nas przed infekcjami i podnosi odporność. Dzięki witaminie D możemy dobrze spać, cieszymy się zdrowym sercem i nie cierpimy na depresję. Cudowny mikroelement zwiększa naszą płodność i rozrodczość. Witamina D sprawia, że nasza skóra wygląda młodo, mięśnie są sprawne, a kości mocne.

Jednak, żeby zapewnić sobie odpowiedni poziom witaminy D, musimy wystawiać się regularnie na słońce (15 min. z odkrytymi ramionami i nogami bez żadnych kremów z filtrem). Bo to właśnie pod wpływem promieniowania ultrafioletowego, w naszej skórze powstaje witamina D3. W trakcie słonecznych miesięcy kiedy przebywamy na słońcu, zdobywamy tyle witaminy, ile jest nam potrzebne. Kiedy jednak robi się zimno i pochmurnie, musimy uzupełnić braki, przyjmując suplementy. A z tymi trzeba uważać, szczególnie w formie płynnej. Przedawkowanie witaminy D grozi poważnymi skutkami dla organizmu.

Toksyczność witaminy D

Paracelsus, uważany za ojca toksykologii, mówił: Wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną. Tylko dawka czyni, że dana substancja nie jest trucizną. I tak też jest w przypadku witaminy D. Przyjmowana w odpowiednich dawkach zbawiennie działa na organizm. Kiedy jednak z nią przesadzimy, możemy doświadczyć nieprzyjemnych skutków ubocznych.

Hiperwitaminoza witaminy D powstaje w wyniku przyjmowania zbyt dużych dawek suplementu. Kiedy w organizmie znajduje się nadmiar „wolnej” witaminy D, organizm zwiększa wchłanianie wapnia z układu trawiennego. Poziom wapnia wzrasta i dochodzi do hiperkalcemii. A to może spowodować uszkodzenie nerek.

Optymalne dawki witaminy D

Najlepsze źródło rozpuszczalnej w tłuszczach witaminy D stanowią tłuste ryby, jaja i olej z wątroby ryb. Przeczytaj też o 10 sposobach na dostarczenie sobie witaminy D. Jednak, żeby dostarczyć sobie odpowiednie ilości tego mikroelementu tylko z pożywienia, musielibyśmy codziennie zjadać 1 dużą tłustą rybę i ogromne ilości jaj (ok. 60!). A to byłoby już niezdrowe (i niewykonalne).

Za optymalne i jednocześnie bezpieczne dzienne dawki witaminy D uznaje się 1000-4000 jednostek, czyli od 25 do 100 mikrogramów (w zależności od wieku i stanu zdrowia organizmu).

  • Wystarczające stężenie witaminy D we krwi wynosi 20-30 ng/ml lub 50-75 nmol/l.
  • Bezpieczna górna granica to 60 ng/ml lub 150 nmol/l.
  • Wartość toksyczną oznacza stężenie powyżej 150 ng/ml lub 375 nmol/l.

Ile witaminy D to za dużo?

Wystawiając się na słońce i jedząc duże ilości produktów bogatych w witaminę D, nie możemy jej przedawkować. Zbyt wysokie dawki możemy dostarczyć sobie jedynie w suplementach. Za maksymalną bezpieczną dawkę uznaje się 4000 jednostek/dziennie. Zdrowi dorośli powinni jednak przyjmować od 1000 do 2000 jednostek.

Dawki większe niż 40 000 jednostek/dziennie działają toksycznie na organizm.

Objawy przedawkowania i leczenie

Choć witaminę D trudno przedawkować[1], trudno też od razu zauważyć, że przyjmujemy jej za dużo. Witamina kumuluje się w tłuszczu zgromadzonym w organizmie, dlatego jej toksyczność objawia się dopiero po pewnym czasie. Wczesne symptomy przekroczonej normy granicznej to nudności, wymioty, biegunka, zatwardzenia i słabość.

Może pojawić się wzmożone pragnienie, wysokie ciśnienie, wapnica nerek i ich niewydolność, a także utrata słuchu.

Kiedy poziom witaminy D staje się za wysoki, należy odstawić suplementy i unikać przebywania na słońcu. Lekarz może zalecić również dożylne podawanie roztworu soli, żeby obniżyć poziomy wapnia.

Każdy z nas w innym stopniu przyswaja witaminy. Choć trudno dokładnie określić, jakie dawki witaminy D są toksyczne, za wartość graniczną przyjmuje się 4000 jednostek/dziennie. Przedawkowanie witaminy może mieć poważne negatywne skutki dla zdrowia. A przyjmowanie wyższych dawek niż zalecane nie przynosi dodatkowych korzyści zdrowotnych. Dlatego też jest zupełnie bezcelowe.

 

Jeśli zauważamy u siebie problemy z kośćmi, spada nasza odporność, zaczynamy odczuwać przygnębienie i ogólne osłabienie, możemy wykonać badanie z krwi oznaczające stężenie 25(OH)D (oficjalna nazwa witaminy D3 to 25-hydroksywitamina D3 (kalcydiol)).

[1] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29346630

Źródła:

https://www.healthline.com/nutrition/how-much-vitamin-d-is-too-much#section7

http://biotechnologia.pl/kosmetologia/sloneczna-witamina,12707